Kennelijk onredelijk ontslag, de Hoge Raad wijst toepassing van de XYZ-formule af

De opzegging van de arbeidsovereenkomst, nadat het UWV-Werkbedrijf een ontslagvergunning heeft gegeven, kan kennelijk onredelijk zijn.

Een werknemer kan een vergoeding van een werkgever eisen indien het ontslag kennelijk onredelijk is. Voor de beoordeling of het ontslag kennelijk onredelijk is, dienen alle omstandigheden van het geval in aanmerking te worden genomen.

Onwille van de rechtsgelijkheid hebben de Gerechtshoven een zogeheten XYZ-formule geïntroduceerd, waarbij de schade kon worden vastgesteld aan de hand van het gewogen dienstjaren (X) het bruto maandsalars (Y) en de correctiefactor van 0,5 (Z). Terzijde wordt opgemerkt dat het Gerechtshof 's-Gravenhage, in tegenstelling tot de vier andere Gerechtshoven, een correctiefactor hanteerde van 0,7.

Een dergelijke gestandaardiseerde methode om beëindigingsvergoeding te berekenen wordt sinds jaar en dag gepraktiseerd in ontbindingszaken. Dit betreft de zogeheten kantonrechters, ook wel bekend als de ABC-formule.

In een arrest van 27 november 2009 (Grijp-Stam) heeft de Hoge Raad al een streep gezet door de door het Hof Den Haag gehanteerde formule in kennelijk onredelijk ontslagzaken. In navolging daarvan heeft de Hoge Raad op 12 februari 2010 (Rutten-Breed) een tweede belangrijke arrest afgewezen over de toepassing van een algemene formule in kennelijk onredelijk ontslagzaken.

De Hoge Raad heeft met zijn twee arresten duidelijk gemaakt dat bij schadevergoedingen wegens kennelijk onredelijk ontslag geen algemene formule kan worden toegepast. De hoogte van de vergoeding hangt volgens de Hoge Raad af van de omstandigheden die er toe leiden dat het ontslag kennelijk onredelijk is. De vergoeding is mede afhankelijk van de duur van het dienstverband, de leeftijd van de werknemer en de kans op het vinden van ander werk.

Voor de werknemer is het in een kennelijk onredelijk ontslagprocedure dus belangrijk om alle feiten en omstandigheden aan te voeren die van belang zijn voor het beoordelen van de vraag of een slag kennelijk onredelijk is.

Het enkele feit dat door de werkgever geen vergoeding is aangeboden maakt het ontslag nof niet kennelijk onredelijk. Er moet sprake zijn van bijzondere omstandigheden die meebrengen dat de nadelige gevolgen van de beëindiging van de arbeidsovereenkomst geheel of ten dele voor rekening van de werkgever dienen te komen. Die bijzondere omstandigheden zijn ook bepalend voor de hoogte van de eventueel toe te kennen vergoeding. De werknemer zal daarbij zo concreet mogelijk aan moeten geven wat zijn schade is.

mr. O. Lenselink

TOP